پاسخ به سوالات مهم درباره انواع روکش دندان، زیرکونیا، PFM و ایمکس، ssc و..

دندانی که پوسیدگی وسیعی داشته باشد یا وقتی عصب کشی و ترمیم ریشه روی دندان انجام شود، در این مواقع دندان آسیب‌پذیر و شکننده می‌شود. اگر این دندان را روکش نکنیم، خیلی زود دچار شکستکی و فرسایش می‌شود. برای همین از روکش دندان استفاده می‌کنیم.

2- روکش دندان چه فرقی با ونیر دندان دارد؟

روکش دندان کاملا جنبۀ درمانی دارد و برای استحکام بخشیدن و افزایش عمر مفید دندان استفاده می‌شود. همچنین روکش دندان که به آن تاج یا Crown هم می‌گویند تمام سطح دندان را دربر می‌گیرد تا از دندان محافظت کند. اما ونیر دندان نوعی پوشش و روکش است که فقط سطح بیرونی دندان را می‌پوشاند تا ایرادها، نواقص و مشکلات ظاهری دندان مانند نامنظمی‌های سطحی دندان را پوشش دهد. ونیر یا همان veneer انواع مختلفی دارد؛ لمینت دندان، لمینت یا ونیر بدون تراش دندان، کامپوزیت ونیر. ونیر دندان فقط جنبۀ زیبایی دارد.

3- انواع روکش دندان کدام است؟

در حال حاضر 3 نوع روکش رایج داریم که در دندانپزشکی‌ها استفاده می‌شود؛

1. روکش دندانPFM
2. روکش دندان زیرکونیا
3. روکش دندان ایمکس یا ips emax
4. روکش دندان استیل ضد زنگ SSC

این روکش‌ها هر کدام مزایا و معایب خود را دارند که در سوالات بعدی هر کدام را جدا بررسی می‌کنیم که مزایا و معایبی دارند.

4- روکش دندان PFM چیست و چه مزایا و معایبی دارد؟ طول عمر و دوام آن چقدر است؟

ویژگی‌ها، مزایا و معایب روکش دندان PFM عبارتند از؛

1. هستۀ روکش دندان PFM از فلز می‌باشد و لایۀ بیرونی روکش از جنس سرامیک است.
2. روکش دندان PFM مقاومت بسیار بالایی دارد برای همین برای دندان‌های عقب که نیاز به قدرت جویدن بالا داریم بسیار مناسب است. این مهمترین مزیت روکش pfm است.
3. روکش دندان PFM به دلیل هستۀ فلزی که دارد، به ندرت در برخی از افرادی که به فلز حساسیت دارند، آلرژی ایجاد می‌کند و این یکی از معایب این روکش است.
4. برای افرادی که بحث زیبایی برای آنها خیلی مهم است و مایلند روکش دندانشان کاملا مشابه دندان طبیعی باشد، روکش دندان PFM برای دندان جلو مناسب نیست و بهتر است از روکش دیگری استفاده شود. اما همچنان برای دندان‌های عقب که در معرض دید نیستند بهترین گزینه است.
5. هزینۀ روکش دندان PFM از سایر روکش‌ها ارزان‌تر است و این یکی از مزایای مهم این روکش است.
6. گاهی بعد از روکش PFM یک خط طوسی یا مشکی در لبۀ دندان مشخص می‌شود که خط لایۀ زیرین این روکش است. این خط را دندانپزشک می‌تواند بپوشاند و قابل حل است.
7. طول عمر روکش pfm از روکش‌های سرامیکی بالاتر است و حداقل 8 الی 10 سال است. که اگر روکش به درستی نصب شده باشد و دندان زیر روکش سالم بماند، ممکن است تا 20 سال هم دوام داشته باشد.

5- روکش دندان زیرکونیا چیست و چه مزایا و معایبی دارد؟ طول عمر و دوام آن چقدر است؟

ویژگی‌ها، مزایا و معایب روکش دندان زیرکونیا عبارتند از؛

1. روکش دندان زیرکونیا از اکسید زیرکونیوم ساخته می‌شود که علاوه بر مقاومت بالایی که دارد، کاملا سازگار با بدن انسان و محیط زیست است.
2. روکش زیرکونیا هم مقاومت بالایی دارد و هم ظاهر زیبایی دارد که کاملا مشابه دندان‌های طبیعی است. داشتن این دو ویژگی در کنار هم مهمترین مزیت روکش زیرکونیا است.
3. روکش زیرکونیا نسبت به روکش pfm گران‌تر است. یعنی تقریبا هزینه زیرکونیا دو برابر هزینۀ روکش PFM است. برای افرادی که بحث هزینه برایشان مهم است، این یکی از معایب روکش زیرکونیا است.
4. روکش زیرکونیا هم برای دندان‌های جلو مناسب است و هم برای دندان‌های عقب مناسب است. اما به دلیل اینکه دندان‌های عقب در معرض دید نیستند و بحث زیبایی برای دندان‌های عقب به اندازه دندان‌های جلو مطرح نیست، استفاده از روکش زیرکونیا برای دندان‌های عقب تنها در یک صورت منطقی است؛ اینکه فرد به فلز حساسیت داشته باشد و دندانپزشک تجویز کند که نمی‌تواند از روکش pfm استفاده کند. در این صورت استفاده از روکش زیرکونیا برای دندان‌های عقب منطقی است.
5. روکش زیرکونیا دو نوع جامد و شفاف دارد که نوع جامد برای دندان‌های عقب مناسب است و نوع شفاف برای دندان‌های جلو مناسب است. زیرا روکش زیرکونیا شفاف، زیباتر و درخشنده‌تر است اما نسبت به روکش زیرکونیا جامد مقاومت کمتری دارد.
6. طول عمر روکش زیرکونیا از روکش ایمکس بیشتر است اما به طور میانگین حدود 10 سال است که اگر دندان زیر روکش سالم باشد و از روکش به درستی مراقبت شود ممکن است به 20 سال هم افزایش یابد.

6- روکش دندان ایمکس یا ips emax چیست و چه مزایا و معایبی دارد؟ طول عمر و دوام آن چقدر است؟

ویژگی‌ها، مزایا و معایب روکش دندان ایمکس یا ips emax  عبارتند از؛

1. یکی از مواد اولیۀ اصلی که روکش ایمکس Ips emax را میسازد لیتیوم دی سیلیکات است. یعنی مادۀ اولیۀ روکش ایمکس از شیشه است. بنابراین روکش دندان ایمکس درخشش و بازتاب نور بسیار بالایی دارد و زیباست.
2. زیبایی روکش ایمکس در مقابل روکش pfm یک مزیت است اما در مقایسه با روکش زیرکونیا نمی‌توان گفت تفاوت چشمگیری از لحاظ زیبایی وجود دارد.
3. روکش دندان ایمکس نسبت به روکش دندان pfm و روکش زیرکونیا مقاومت بسیار کمتری دارد که مهم‌ترین عیب این روکش همین مورد است.
4. استفاده از ایمکس به عنوان روکش یا تاج دندان Crown، تنها در یک صورت منطقی است؛
   • اینکه دندان مورد نظر از دندان‌های عقب نباشد که نیاز به روکش مقاوم دارد.
   • و هم اینکه بخش زیادی از تاج دندان مورد نظر از بین رفته باشد و تاج بسیار کوتاهی داشته باشد. در این مواقع که تاج دندان بسیار کوتاه شده، مساله و چالش اصلی این است که روکش محکم به دندان بچسبد و بعدا جدا نشود.

در نتیجه وقتی تاج دندان خیلی کوتاه باشد و دندان در جلوی دهان باشد که بحث زیبایی مطرح است. روکش دندان ایمکس به دلیل قدرت چسبندگی بالای آن انتخاب مناسب‌تری است.

7. اگرچه ایمکس مقاومت پایینی دارد اما قدرت چسبندگی آن بسیار بالاست برای همین برای ساخت ونیر‌های دندان یا همان لمینت دندان، استفاده از ایمکس انتخاب مناسبی است. ونیر دندان فقط به سطح بیرونی دندان می‌چسبد برای همین اگر قدرت چسبندگی ونیر پایین باشد خیلی زود از دندان جدا می‌شود. در این مواقع ایمکس به خاطر قدرت چسبندگی بالا یک انتخاب مناسب است.

8. روکش ایمکس برای دندان‌های عقب عمر خیلی کوتاهی دارد و با چند بار فشار خواهد شکست. برای دندان‌های جلو نیز عمر آن کمتر از روکش‌های pfm و زیرکونیا است.

7- روکش دندان استیل ضد زنگ SSC چیست و چه کاربردی دارد؟ طول عمر و دوام آن چقدر است؟

این روکش تمام استیل است و برای دندان‌های شیری کودکان که پوسیدگی وسیعی دارند بسیار مناسب است. اگر کودک دندان‌ شیری را زودتر از موعدی که باید از دست بدهد، بعدها مشکلاتی از جمله تکلم، جویدن و مشکلات زیبایی را تجریه می‌کند. بنابراین حفظ دندان‌های شیری تا موعدی که دندان به صورت طبیعی کنده می‌شود لازم است. بهترین روکش برای حفظ ساختار دندان‌های شیری کودکان روکش استیل ضد زنگ است.

در صورت استفاده از این روکش، معمولا دندان نیاز به ترمیم مجدد نخواهد داشت. روکش استیل SSC قطعا تا پایان عمر طبیعی دندان شیری دوام می‌آورد. به طور کلی عمر روکش‌های تمام فلزی از تمام روکش‌ها بیشتر است.

8- بهترین روکش دندان برای دندان‌های عقب کدام است؟

بهترین روکش برای دندان‌های عقب، برای افرادی که حساسیت بالایی به فلز ندارند روکش pfm می‌باشد. اگر بحث هزینه برای فرد مهم نیست روکش زیرکونیا جامد هم مقاومت بالایی دارد و برای دندان عقب مناسب است هرچند دو برابر pfm قیمت دارد.

9- بهترین روکش برای دندان‌های جلو کدام است؟

بهترین روکش برای دندان جلو بدون شک روکش زیرکونیا است. زیرا علاوه بر مقاومت بالایی که دارد زیبا و درخشنده است. هرچند بهتر است از روکش زیرکونیا شفاف استفاده شود زیرا زیرکونیا شفاف، درخشنده‌تر و زیباتر است هرچند مقاومت زیرکونیا جامد بیشتر است. برای دندان‌های جلو که تاج آن خیلی کوتاه شده پرسش 6 را مطالعه نمایید.

10- هزینه و قیمت روکش PFM، زیرکونیا و قیمت روکش ایمکس چقدر است؟

طی بهمن ماه سال 1401 الی اردیبهشت ماه سال 1402 قیمت انواع روکش دندان در کلینیک دندانپزشکی لبخند ایده آل بصورت زیر است؛

1. هزینه هر واحد روکش دندان pfm در مراکز دندانپزشکی به طور میانگین 2،500،000 (دو میلیون و پانصد هزار تومان) است که در سال 1402 با تغییر نرخ به 3،000،000 تومان افزایش مییابد. اما  در کلینیک لبخند ایده آل هزینۀ آن 1،800،000 (یک میلیون و هشتصد هزار تومان) می باشد.
2. هزینۀ هر واحد روکش زیرکونیا در سایر مراکز دندانپزشکی به طور میانگین حدود 3،500،000 (سه میلیون و پانصد هزار تومان) می‌باشد که در کلینیک لبخند ایده آل هزینۀ آن طی بهمن ماه 1401 تا اردیبهشت ماه 1402 با قیمت  2،280،000 (دو میلیون و دویست و هشتاد هزار تومان) است.
3. هزینۀ روکش استیل ضد زنگ در کلینیک لبخند ایده آل 660،000 تومان (ششصد و شصت هزار تومان ) می باشد.

11- آیا انجام تصویربرداری سیتی اسکن (CT Scan یا همان x ray) و mri با وجود روکش دندان، مشکلی ایجاد نمی‌کند؟

در بررسی‌های انجام شده، وجود روکش دندان فلزی یا روکش دندانی که ترکیبات فلز دارد، همچنین وجود ایمپلنت دندان، هیچ اختلالی در نتیجۀ تصویر برداری سیتی اسکن (CT scan) که با اشعه x ray  کار می‌کند ایجاد نمی‌کند. و این مزیت دستگاه‌های سیتی اسکن می‌باشد.

افرادی که در قسمت دهان، سر و گردن از وسایل طبی و پزشکی استفاده می‌کنند که فلزات فرومغناطیس دارد، در انجام mri باید دقت کنند؛

اگر محل mri پا یا دست باشد که دور از سر قرار دارد، قطعا امواج mri برای بیمار هیچ خطری ندارد و نتاج آزمایشات نیز دچار اختلال نمی‌شوند. اما اگر محل mri نزدیک به سر و گردن باشد، حتما باید مسئول مربوطه را در جریان قرار داد. روکش زیرکونیوم هیچ تاثیر و اختلالی در تصاویر ایجاد نمی‌کند. روکش استیل ضد زنگ ممکن است هم در تصاویر اختلال ایجاد کند و هم گاهی به روکش و فرد آسیب برساند.